Oʻzbekistonda bank omonatlaridan olinadigan fuqarolar daromadlarini 5 foizlik soliq bilan soliqqa tortish taklif qilindi. Ushbu tashabbus Toshkentda oʻtgan «Fiskal dialog»da Teneviy iqtisodiyotni qisqartirish instituti mutaxassislari tomonidan ilgari surildi.
Hozir bank omonatlari bo‘yicha foizlar 1998 yildan beri soliqqa tortilmayotgan yagona passiv daromad turi bo‘lib qolmoqda. Taqqoslash uchun, mamlakatda dividendlar 5 foiz stavkada, mol-mulk ijarasidan olingan daromadlar, royalti va kapitalning oʻsishidan tushgan foyda esa 12 foiz stavkada soliqqa tortiladi. Tashabbus mualliflari omonatlarni Soliq kodeksining 381-moddasiga muvofiq dividendlar bilan tenglashtirishni taklif qilmoqda.
Institut ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil 1 may holatiga ko‘ra, mamlakat banklaridagi jismoniy shaxslar depozitlarining umumiy hajmi 170,2 trillion so‘mga yetgan. Omonatlarning oʻrtacha daromadliligi 16 foiz darajasida boʻlganda, depozitlarga 5 foizlik yangi soliq joriy etilishi davlat byudjetiga har yili qo‘shimcha ravishda taxminan 1,4 trillion so‘m tushum keltiradi.
Mutaxassislar, shuningdek, bunday yangilik xalqaro amaliyotga mos kelishini ta’kidlashmoqda. Qozogʻiston va Ozarbayjonda omonatlar bo‘yicha foiz daromadiga soliq 10 foizni, Hindistonda — 10 foizni, Tailandda — 15 foizni, Indoneziyada — 20 foizni, Germaniyada — 26,4 foizni, Turkiyada esa 15 foizdan 40 foizgacha o‘zgaradi.
Eslatib oʻtamiz, 2026 yil aprel oyida milliy valyutadagi muddatli omonatlar boʻyicha oʻrtacha stavka 17,4 foizni tashkil etgan.
